Ósemki, czyli tak zwane zęby mądrości to ostatnie z zębów trzonowych w tylnej części jamy ustnej. Zwykle pojawiają się i rosną w przedziale wieku 17 do 25 lat. Czasami ósemki nie są widoczne (ponieważ nie przebiły się przez dziąsła) ale dają zauważalne symptomy swojej obecności, najczęściej w postaci intensywnego bólu.
Niewyrżnięte lub częściowo wyrżnięte ósemki, można usunąć z następujących powodów:
- Mogą być uwięzione w kości szczęki lub dziąseł, co może być bolesne.
- Wyrastają pod niewłaściwym kątem, mogą naciskać na inne zęby.
- W szczęcepacjenta nie ma miejsca na dodatkowy zestaw zębów trzonowych.
- Pacjent może nie być w stanie wykonywać prawidłowej higieny tych zębów,co może prowadzić do próchnicy lub choroby dziąseł.
W takich przypadkach należy wdrożyć procedurę usunięcia ósemek. Zazwyczaj jest to prosty zabieg chirurgiczny, jednak w niektórych przypadkach może być nieco bardziej skomplikowany. Zęby mądrości wyrastają jako ostatnie i często mają niewiele miejsca na prawidłowe ułożenie się w obrębie szczęki lub żuchwy. Bywa, że ósemki są wklinowane poziomo, pionowo lub pod kątem. Właściwie przeprowadzenie analizy RTG 3D i wykonanie zdjęć pantomograficznych determinuje wybór techniki jaką zostanie przeprowadzony zabieg usunięcia ósemek przez chirurga stomatologa.
Przed operacją pacjent spotka się z chirurgiem, aby porozmawiać jak będzie wyglądał zabieg. Podczas rozmowy należy poinformować o swoich problemach zdrowotnych, wymienić wszystkie lekarstwa, które obecnie się zażywa. W trakcie wywiadu ustalany jest wspólnie optymalny rodzaj znieczulenia jakie zostanie podane podczas zabiegu.Jeżeli jest to znieczulenie ogólne należy pamiętać, że czas zabiegu wydłuży się o moment podania leku i wybudzenia po zabiegu (o około 1-1,5 h).
Rodzaje znieczuleń stosowanych podczas chirurgicznego usuwania ósemek
- Miejscowe:
Są dwa najpopularniejsze rodzaje znieczuleń miejscowych. Pierwsze to iniekcja środka znieczulającego w dziąsła obok usuwanej ósemki. Druga – wziewne podanie podtlenku azotu, popularnie nazywanego gazem rozweselającym. - Sedacja:
Chirurg znieczula okolice dziąseł, a także podaje leki przez żyłę w ramieniu, aby wywołać senność. - Ogólne:
Dożylne podanie leku albo wdychanie gazu przez maskę. Zabieg w całkowitym uśpieniu.
Operacja usunięcia ósemki nie powinna trwać dłużej niż 45 minut. W zależności od stopnia zaklinowania ósemek chirurg stomatolog może rozważyć ich rozwiercenie lub rozcięcie na mniejsze kawałki. Lekarz może również przeciąć dziąsła lub kość, aby usunąć zaklinowany ząb. Jeśli do tego dojdzie powstałe rany zostaną zszyte. Szwy zazwyczaj rozpuszczają się po kilku dniach od zakończenia zabiegu ekstrakcji ósemek.
Każdy reaguje inaczej na znieczulenie podane podczas chirurgicznego usuwania ósemek. Jeśli pacjent otrzymał znieczulenie miejscowe i po zabiegu jest w pełni świadomy, może spokojnie, samodzielnie wrócić do domu. Jeżeli było to jednak znieczulenie ogólne warto zadbać o pomoc – pacjent będzie potrzebował kogoś kto będzie mógł odwieźć go do domu.
Większość osób po zabiegu nie odczuwa żadnego bólu. Prawdopodobnie po kilkunastu godzinach wystąpi obrzęk i łagodny dyskomfort przez 3 lub więcej dni. Całkowite wyleczenie, jeżeli nie dojdzie do żadnych powikłań, to okres kilku tygodni.
Powrót do zdrowia
Aby przyspieszyć powrót do zdrowia warto postępować zgodnie z instrukcjami udzielonymi przez chirurga stomatologa.
Oto kilka wskazówek na pierwsze 3 dni po zabiegu:
- Używać okładów z lodu na twarz, aby zmniejszyć obrzęk.
- Używać wilgotnego ciepłego ręcznika na bolesną szczękę.
- Delikatnie otwierać i zamykać usta, aby ćwiczyć szczękę.
- Jeść miękkie potrawy, takie jak makaron, ryż lub zupa.
- Pić dużo płynów.
- Myć zęby od drugiego dnia. Nie należy szczotkować żadnych zakrzepów krwi!
- Zażywać leki przepisane przez lekarza, aby złagodzić ból lub obrzęk.
- Jeżeli wystąpi gorączka, długotrwały ból lub obrzęk należy skontaktować się z lekarzem.
Nie wolno:
- Pić przez słomkę. Ssanie może poluzować skrzepy krwi, które pomagają w wyleczeniu zębodołu.
- Płukać zbyt mocno ust. Lekarz może jedynie zalecić bardzo delikatne płukanie wodą morską.
- Jeść twardych, chrupiących lub lepkich potraw, które mogą podrażniać rany.
- Palić. Palenie może opóźnić powrót do zdrowia.
Długo utrzymujący się ból po wyrwaniu ósemki może być spowodowany powstaniem suchego zębodołu. Przyczyną jest najczęściej wypłukanie lub przypadkowe usunięcie skrzepu krwi, który w naturalny sposób zgromadził się w miejscu, w którym do tej pory był zakorzeniony ząb. Ból po ekstrakcji ósemki czasami może być spowodowany także przez pozostawione po nienależycie przeprowadzonym zabiegu resztki korzeni zęba. Wtedy należy wykonać kolejne zdjęcie RTG i w przypadku zdiagnozowania pozostałości po usuniętej ósemce ponownie oczyścić zębodół. Po zabiegu wyrwania ósemek może pojawić się również tak zwany ból fantomowy, odczuwalny jak ból zęba, w miejscu po usuniętej ósemce. Ból ten ma podłoże psychologiczne i zazwyczaj samoistnie ustępuje po kilku dniach.
Warto pamiętać
Zęby mądrości, które nie zostały usunięte, powinny być stale monitorowane aby nie dopuścić do potencjalnie mogących wystąpić komplikacji zdrowotnych. Warto pamiętać, aby codziennie czyścić zęby, używać nici stomatologicznych i specjalnych płynów oraz regularnie odwiedzać dentystę. Tylko regularne wizyty w gabinecie stomatologicznym pozwolą ocenić aktualny stan nieusuniętych ósemek oraz określić ich wpływ na ogólny stan zdrowia jamy ustnej.
