Natura czasami lubi płatać figle. Tam, gdzie w większości przypadków powinno być jedno, jest czasami jedno i… drugie. Anomalia w postaci zębów dwoistych nie zdarza się często. Dotyczy około 0,5% przypadków u zębów mlecznych i 0,1% w przypadków zębów stałych.
Kto jednak ma nieszczęście być posiadaczem takiego nadprogramowego garnituru zębów, boryka się z różnymi problemami, przede wszystkim natury estetycznej, ale i medycznej, a nawet psychologicznej.
Okazuje się, że same zęby dwoiste różnią się od siebie i mogą występować w formie zębów zlanych, zrośniętych lub bliźniaczych. W zależności od konkretnego przypadku wymagają zastosowania różnorodnych procedur stomatologicznych, ale niemal zawsze stanowią spore wyzwanie dla dentysty. Często bowiem ich leczenie wymaga współpracy lekarzy wielu specjalności; endo i ortodontów, chirurgów stomatologicznych oraz dentystów stomatologii zachowawczej.
Anomalie w procesie rozwoju zębów zarówno stałych jak i mlecznych bezpośrednio wpływają na ich liczbę i wygląd. Zakłócają ząbkowanie, przyczyniają się do rozwoju próchnicy, chorób przyzębia, wad zgryzu i innych nieprawidłowości ortodontycznych, takich jak diastema, stłoczenie zębów, zmiany długości łuków zębowych.
W terminologii stomatologicznej równie często jak zęby dwoiste używa się następujących określeń:
- zęby bliźniacze,
- zęby zlane,
- zęby zrośnięte,
- fuzja,
- geminacja.
Czym są zęby dwoiste?
W opublikowanym w 2019 r na łamach Medical Tribune Polska artykule Samodzielnej Pracowni Stomatologii Dziecięcej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie dotyczącym problemu zębów dwoistych przyjęty został następujący podział:
Zęby dwoiste to zaburzenie kształtu lub wielkości zębów. W piśmiennictwie polskim wyróżnia się trzy postaci tej wady:
- Zęby zrośnięte – są to zęby, w których doszło do połączenia korzeni poprzez cement, ale z zachowaniem oddzielnych kanałów korzeniowych i komór oraz osobnych koron. Do połączenia dochodzi w takim momencie rozwoju zębów, gdy formują się korzenie, a korony są już w pełni ukształtowane. Zęby zrośnięte są objawem patognomonicznym dyzostozy obojczykowo-czaszkowej.
- Zęby zlane – powstają na skutek połączenia dwóch lub więcej zawiązków w czasie, gdy ich korony nie są jeszcze zmineralizowane. Połączenie może być częściowe lub całkowite, tzn. tylko przez szkliwo lub przez szkliwo i zębinę.
Zęby zlane mogą mieć:
– odrębne komory i kanały korzeniowe,
– wspólną komorę, ale oddzielne kanały korzeniowe,
– wspólną dużą komorę i jeden wspólny kanał korzeniowy.
Powstanie zęba zlanego może doprowadzić do zmniejszenia liczby zębów, ale jeśli zlanie obejmie ząb właściwy z dodatkowym (ząb dodatkowy ma budowę prawidłową) lub nadliczbowym (ząb nadliczbowy ma budowę nieprawidłową), liczba zębów nie zmniejszy się.
- Zęby bliźniacze – powstają na skutek podziału jednego zawiązka zęba w stadium formowania komory. Powstaje jeden korzeń z jednym kanałem korzeniowym oraz jedna szeroka korona z wyraźną bruzdą i dużą, wspólną komorą. *
W Centrum Stomatologii Luxdentca w Krakowie zajmujemy się kompleksowym leczeniem zębów dwoistych, są to jednak bardzo rzadkie i niezwykle sporadyczne przypadki.
